قسط 1: سنٹرل بزنس ڈسٹرکٹ یعنی سی بی ڈی گلبَرگ لاہور نوں 26 فروری 2026 نوں پنج سال مکمل ہو گئے۔
▫
ایہہ پنج سالاں وچ ایہہ منصوبہ اپنے اصل وژن دے مقابلے اج کِتھے کھڑا اے؟
▫
کی ترقی دی رفتار اوہی رہی جیہڑی شروعات وچ وعدہ کیتی گئی سی؟
▫
کی سرمایہ کاراں نے شروع وچ جڑا اعتماد دِکھایا سی، اوہ واقعی پائیدار تے حقیقی سی یا محض اک marketing gimmick یعنی تشہیری حربہ سی؟
▫
کی ایہہ پراجیکٹ اوہی تھیم مطابق تعمیر ہو رہیا اے جیہڑی لانچنگ وقت پیش کیتی گئی سی؟ جڑے سو اسکائی اسکریپرز تے ہائی رائز عمارتاں دا اعلان کیتا گیا سی، کی اوہناں تے کم اوہی رفتار نال ہو رہیا اے؟
▫
افتتاح دے وقت منصوبے دی مالیت تقریباً 3 ہزار 5 سو ارب روپے دَسی گئی سی۔ ہُن تک حقیقت وچ کِنّی سرمایہ کاری آئی اے، تے منصوبہ اس مالی دعوے دے کِنّے قریب پہنچیا اے؟
آؤ اس پراجیکٹ دا تفصیلی جائزہ لین لئی اس نوں تین بنیادی اسٹریٹیجک ادوار یعنی Strategic Phases وچ تقسیم کریے، تاں جو ادارے دے وژن یعنی Vision، مارکیٹ دے ردعمل یعنی Market Response تے اج تک دی کارکردگی یعنی Performance to Date دا الگ الگ تجزیہ کیتا جا سکے۔
اس جائزے وچ اساں ایہہ تینوں ادوار نوں الگ الگ سمجھاں گے تے ہر دور وچ کیتے گئے وعدیاں تے حاصل ہوئے عملی نتائج نوں اپنے پڑھنے والیاں دے سامنے واضح انداز وچ پیش کراں گے۔
آؤ ہُن پہلے دور وال وادھیے۔
4 فروری 2021 نوں پنجاب حکومت نے، جدوں صوبے وچ پاکستان تحریک انصاف دی حکومت تے وزیر اعلیٰ سردار عثمان بزدار سن، لاہور سنٹرل بزنس ڈسٹرکٹ ڈویلپمنٹ اتھارٹی یعنی LCBDDA دا آرڈیننس جاری کیتا۔ بڑی عجلت نال اتھارٹی قائم کیتی گئی تے ٹھیک 22 دن بعد، 26 فروری 2021 نوں، گلبَرگ لاہور وچ والٹن ایئرپورٹ دے زیر استعمال رقبے اُتے اس اتھارٹی دے پہلے وڈے منصوبے سنٹرل بزنس ڈسٹرکٹ لاہور دا باضابطہ افتتاح اُس وقت دے وزیر اعظم عمران خان نے کیتا۔
سنگ بنیاد دی تقریب وچ وزیر اعظم عمران خان نے سنٹرل بزنس ڈسٹرکٹ نوں پاکستان دی معیشت لئی اک گیم چینجر منصوبہ قرار دِتا۔ سرکاری اندازیاں مطابق ایہہ گل کہی گئی کہ ایہہ منصوبہ طویل مدت وچ تقریباً 3.5 ٹریلین روپے یعنی تقریباً 3,500 ارب روپے دی معاشی سرگرمی پیدا کر سکدا اے۔ ابتدائی مرحلے بارے ایہہ وی دَسیا گیا کہ پہلے فیز وچ قریب 1,300 ارب روپے دی کمرشل سرگرمی متوقع اے تے وفاقی حکومت نوں تقریباً 250 ارب روپے ٹیکس دی مد وچ حاصل ہو سکدے نیں۔
جدوں وزیر اعظم نے افتتاح دے موقعے تے اس پراجیکٹ دے economic impact دا ذکر اس انداز وچ کیتا، تاں میڈیا تے سرمایہ کاراں نے اس نوں سنجیدگی نال لیا۔ ایہہ تاثر قائم ہویا کہ ایہہ منصوبہ صرف لاہور نئیں بلکہ پورے پنجاب دی معاشی صورت حال نوں بدل سکدا اے۔ ایسے mindset دے تحت اتھارٹی دا دائرہ اختیار لاہور تک محدود رکھن دی بجائے پورے پنجاب تک وادھن دا فیصلہ کیتا گیا۔
24 اگست 2022 نوں پنجاب اسمبلی نے اک ترمیمی بل منظور کیتا، جس دے ذریعے اتھارٹی نوں صوبہ بھر وچ توسیع دِتی گئی۔ ایہہ ترمیم 14 ستمبر 2022 نوں پنجاب گزٹ وچ شائع ہوئی، تے ایس مرحلے اُتے ادارے دا نواں نام پنجاب سنٹرل بزنس ڈسٹرکٹ ڈویلپمنٹ اتھارٹی یعنی سی بی ڈی ڈی اے رکھ دِتا گیا۔ (جاری اے، باقی اگلی قسط وچ)
آؤ اس پراجیکٹ دا تفصیلی جائزہ لین لئی اس نوں تین بنیادی اسٹریٹیجک ادوار یعنی Strategic Phases وچ تقسیم کریے، تاں جو ادارے دے وژن یعنی Vision، مارکیٹ دے ردعمل یعنی Market Response تے اج تک دی کارکردگی یعنی Performance to Date دا الگ الگ تجزیہ کیتا جا سکے۔
اس جائزے وچ اساں ایہہ تینوں ادوار نوں الگ الگ سمجھاں گے تے ہر دور وچ کیتے گئے وعدیاں تے حاصل ہوئے عملی نتائج نوں اپنے پڑھنے والیاں دے سامنے واضح انداز وچ پیش کراں گے۔
آؤ ہُن پہلے دور وال وادھیے۔
4 فروری 2021 نوں پنجاب حکومت نے، جدوں صوبے وچ پاکستان تحریک انصاف دی حکومت تے وزیر اعلیٰ سردار عثمان بزدار سن، لاہور سنٹرل بزنس ڈسٹرکٹ ڈویلپمنٹ اتھارٹی یعنی LCBDDA دا آرڈیننس جاری کیتا۔ بڑی عجلت نال اتھارٹی قائم کیتی گئی تے ٹھیک 22 دن بعد، 26 فروری 2021 نوں، گلبَرگ لاہور وچ والٹن ایئرپورٹ دے زیر استعمال رقبے اُتے اس اتھارٹی دے پہلے وڈے منصوبے سنٹرل بزنس ڈسٹرکٹ لاہور دا باضابطہ افتتاح اُس وقت دے وزیر اعظم عمران خان نے کیتا۔
سنگ بنیاد دی تقریب وچ وزیر اعظم عمران خان نے سنٹرل بزنس ڈسٹرکٹ نوں پاکستان دی معیشت لئی اک گیم چینجر منصوبہ قرار دِتا۔ سرکاری اندازیاں مطابق ایہہ گل کہی گئی کہ ایہہ منصوبہ طویل مدت وچ تقریباً 3.5 ٹریلین روپے یعنی تقریباً 3,500 ارب روپے دی معاشی سرگرمی پیدا کر سکدا اے۔ ابتدائی مرحلے بارے ایہہ وی دَسیا گیا کہ پہلے فیز وچ قریب 1,300 ارب روپے دی کمرشل سرگرمی متوقع اے تے وفاقی حکومت نوں تقریباً 250 ارب روپے ٹیکس دی مد وچ حاصل ہو سکدے نیں۔
جدوں وزیر اعظم نے افتتاح دے موقعے تے اس پراجیکٹ دے economic impact دا ذکر اس انداز وچ کیتا، تاں میڈیا تے سرمایہ کاراں نے اس نوں سنجیدگی نال لیا۔ ایہہ تاثر قائم ہویا کہ ایہہ منصوبہ صرف لاہور نئیں بلکہ پورے پنجاب دی معاشی صورت حال نوں بدل سکدا اے۔ ایسے mindset دے تحت اتھارٹی دا دائرہ اختیار لاہور تک محدود رکھن دی بجائے پورے پنجاب تک وادھن دا فیصلہ کیتا گیا۔
24 اگست 2022 نوں پنجاب اسمبلی نے اک ترمیمی بل منظور کیتا، جس دے ذریعے اتھارٹی نوں صوبہ بھر وچ توسیع دِتی گئی۔ ایہہ ترمیم 14 ستمبر 2022 نوں پنجاب گزٹ وچ شائع ہوئی، تے ایس مرحلے اُتے ادارے دا نواں نام پنجاب سنٹرل بزنس ڈسٹرکٹ ڈویلپمنٹ اتھارٹی یعنی سی بی ڈی ڈی اے رکھ دِتا گیا۔ (جاری اے، باقی اگلی قسط وچ)
