دوجی قسط: سی بی ڈی لاہور دے پنج سال 2021 توں 2026
▫
سنٹرل بزنس ڈسٹرکٹ اتھارٹی نے پنج سالاں وچ اصل وچ کیہہ کیتا؟
پنج سال پورے ہون تے سی بی ڈی پنجاب کول ایہہ وڈا موقع اے کہ اوہ اپنی کارکردگی دا کھلا، صاف تے ثبوتاں نال بھرپور حساب کتاب عوام سامنے رکھے۔
لاہور دے ہر منصوبے دی پوری گل دسنی چاہیدی اے۔ ہر پراجیکٹ دی کُل لاگت کِنّی سی، ٹائم کِنّا دتا گیا سی تے بعد وچ کِنّا ودھایا گیا، کِہڑے ٹھیکیدار نیں، اوہناں نے کیہہ کرنا سی تے ہُن تک کیہہ ہویا — ایہہ سب کھل کے دسیا جاوے۔
لاہور توں باہر جِتھے وی پنجاب دے ہور شہراں وچ منصوبے شروع کیتے گئے، اوہناں بارے وی صاف صاف حساب دتا جاوے۔ کِہڑے شہر وچ کیہہ شروع ہویا، ہُن کِہڑی حالت وچ اے، کِنّی پیش رفت ہو چکی اے تے اگے دا منصوبہ کیہہ اے۔
ایہہ وی دسیا جاوے کہ عوام تے سرمایہ کاراں توں کِنّا پیسہ لیا گیا، کِہڑی شرطاں تے لیا گیا تے اوہ پیسہ کِتھے خرچ ہویا۔
پنج سالاں وچ اتھارٹی نے ہر سال اپنی وصولی وچوں حکومت پنجاب دے ریونیو محکمے نوں کِنّا حصہ دتا؟
اوورسیز پاکستانیاناں دی سرمایہ کاری بارے وکھرا حصہ ہونا چاہیدا اے، جِتھے اوہناں دی شمولیت تے سرمایہ دی مقدار تے موجودہ حالت بیان ہووے۔
سب توں وڈا سوال ایہہ اے کہ جدوں دائرہ لاہور توں پورے پنجاب تک ودھایا گیا، تاں اس دا عملی فائدہ کیہہ ہویا؟ کیہہ ادارہ سچ مچ صوبائی سطح تے کم کر رہا اے یا ہُن وی زیادہ کم لاہور وچ ای ہو ریا اے؟
جے سی بی ڈی پنجاب سچ مچ مضبوط مثال بننا چاہندا اے تاں ہُن وقت اے کہ اوہ مکمل اعداد و شمار نال رپورٹ جاری کرے۔ ایہہ نال افواہاں وی مکّن گیاں تے سرمایہ کاراں دا یقین وی ودھے گا۔
پچھلے پنج سالاں وچ کجھ منصوبیاں وچ زمین دی ملکیت تے قانونی حیثیت بارے سوال اٹھے۔ 2024 وچ گل نیب دی انکوائری تک وی پہنچی۔ آڈیٹر جنرل دی رپورٹ وچ وی مالی اختیارات، ریکوری تے خریداری بارے اعتراض سامنے آئے، جنہاں وچ اوورپیمنٹ تے سرکاری نقصان دی گل شامل سی۔
پر ایہہ سب شک صرف مکمل تے سچّے اعداد و شمار نال ای ختم ہو سکدے نیں۔
دنیا دے وڈے شہری ترقیاتی ادارے عام طور تے ایہہ طریقے اپناندے نیں:
پنج سال پورے ہون تے سی بی ڈی پنجاب کول ایہہ وڈا موقع اے کہ اوہ اپنی کارکردگی دا کھلا، صاف تے ثبوتاں نال بھرپور حساب کتاب عوام سامنے رکھے۔
لاہور دے ہر منصوبے دی پوری گل دسنی چاہیدی اے۔ ہر پراجیکٹ دی کُل لاگت کِنّی سی، ٹائم کِنّا دتا گیا سی تے بعد وچ کِنّا ودھایا گیا، کِہڑے ٹھیکیدار نیں، اوہناں نے کیہہ کرنا سی تے ہُن تک کیہہ ہویا — ایہہ سب کھل کے دسیا جاوے۔
لاہور توں باہر جِتھے وی پنجاب دے ہور شہراں وچ منصوبے شروع کیتے گئے، اوہناں بارے وی صاف صاف حساب دتا جاوے۔ کِہڑے شہر وچ کیہہ شروع ہویا، ہُن کِہڑی حالت وچ اے، کِنّی پیش رفت ہو چکی اے تے اگے دا منصوبہ کیہہ اے۔
ایہہ وی دسیا جاوے کہ عوام تے سرمایہ کاراں توں کِنّا پیسہ لیا گیا، کِہڑی شرطاں تے لیا گیا تے اوہ پیسہ کِتھے خرچ ہویا۔
پنج سالاں وچ اتھارٹی نے ہر سال اپنی وصولی وچوں حکومت پنجاب دے ریونیو محکمے نوں کِنّا حصہ دتا؟
اوورسیز پاکستانیاناں دی سرمایہ کاری بارے وکھرا حصہ ہونا چاہیدا اے، جِتھے اوہناں دی شمولیت تے سرمایہ دی مقدار تے موجودہ حالت بیان ہووے۔
سب توں وڈا سوال ایہہ اے کہ جدوں دائرہ لاہور توں پورے پنجاب تک ودھایا گیا، تاں اس دا عملی فائدہ کیہہ ہویا؟ کیہہ ادارہ سچ مچ صوبائی سطح تے کم کر رہا اے یا ہُن وی زیادہ کم لاہور وچ ای ہو ریا اے؟
جے سی بی ڈی پنجاب سچ مچ مضبوط مثال بننا چاہندا اے تاں ہُن وقت اے کہ اوہ مکمل اعداد و شمار نال رپورٹ جاری کرے۔ ایہہ نال افواہاں وی مکّن گیاں تے سرمایہ کاراں دا یقین وی ودھے گا۔
پچھلے پنج سالاں وچ کجھ منصوبیاں وچ زمین دی ملکیت تے قانونی حیثیت بارے سوال اٹھے۔ 2024 وچ گل نیب دی انکوائری تک وی پہنچی۔ آڈیٹر جنرل دی رپورٹ وچ وی مالی اختیارات، ریکوری تے خریداری بارے اعتراض سامنے آئے، جنہاں وچ اوورپیمنٹ تے سرکاری نقصان دی گل شامل سی۔
پر ایہہ سب شک صرف مکمل تے سچّے اعداد و شمار نال ای ختم ہو سکدے نیں۔
دنیا دے وڈے شہری ترقیاتی ادارے عام طور تے ایہہ طریقے اپناندے نیں:
▫
سالانہ تے پنج سالہ رپورٹس جاری کردے نیں۔
▫
ہر وڈے منصوبے دا عوامی حساب رکھدے نیں۔
▫
ٹھیکیاں تے ٹینڈراں دی تفصیل کھلی رکھدے نیں۔
▫
آزاد آڈٹ کراندے نیں۔
▫
عوام لئی سوال جواب دا نظام رکھدے نیں۔
عوام دا اعتماد ہی کسی وی ادارے دا اصل سرمایہ ہندا اے۔ پنج سال بعد مکمل حساب کتاب عوام سامنے رکھنا ہُن لازمی اے۔
26 فروری 2021 نوں افتتاح موقعے دعویٰ کیتا گیا سی کہ دو سالاں وچ سارا انفراسٹرکچر تیار ہو جاوے گا تے پنج سالاں وچ سو بلند عمارتاں کھڑیاں ہو جان گیاں۔
ہُن جدوں پنج سال پورے ہو گئے نیں، تاں سوال ایہہ اے کہ اوہ سو عمارتاں کِتھے نیں؟ ہُن تک اک وی مکمل نئیں ہوئی۔
زمینی سچ ایہہ اے کہ بس کار پارکنگ پلازہ دی اک عمارت زیر تعمیر اے۔ نالے ساڑھے چار کلومیٹر دی مین سڑک، روٹ سینتالیس، حال وچ مکمل ہوئی اے جو کلمہ چوک توں والٹن روڈ تک جاندی اے۔
ایس گل نال مینوں شیر شاہ سوری یاد آندا اے، جس نے پنج سال توں وی گھٹ عرصے وچ ہزاراں کلومیٹر لمبی جی ٹی روڈ بنا دتی سی، نال سرائیں، کنویں تے درخت وی لگوائے سن۔
🔸 جیہڑی تصویر نال لگی اے، اوہ اوہ تصوراتی خاکہ اے جو شروعات وچ دکھایا گیا سی کہ پنج سال بعد ایہہ علاقہ نواں جدید شہر لگے گا، آسمان نوں چھُندیاں عمارتاں نال۔ ہُن ہر کوئی جا کے خود دیکھ سکدا اے کہ دعوے تے حقیقت وچ کِنّا فرق اے۔
باقی گل اگلی قسط وچ
عوام دا اعتماد ہی کسی وی ادارے دا اصل سرمایہ ہندا اے۔ پنج سال بعد مکمل حساب کتاب عوام سامنے رکھنا ہُن لازمی اے۔
26 فروری 2021 نوں افتتاح موقعے دعویٰ کیتا گیا سی کہ دو سالاں وچ سارا انفراسٹرکچر تیار ہو جاوے گا تے پنج سالاں وچ سو بلند عمارتاں کھڑیاں ہو جان گیاں۔
ہُن جدوں پنج سال پورے ہو گئے نیں، تاں سوال ایہہ اے کہ اوہ سو عمارتاں کِتھے نیں؟ ہُن تک اک وی مکمل نئیں ہوئی۔
زمینی سچ ایہہ اے کہ بس کار پارکنگ پلازہ دی اک عمارت زیر تعمیر اے۔ نالے ساڑھے چار کلومیٹر دی مین سڑک، روٹ سینتالیس، حال وچ مکمل ہوئی اے جو کلمہ چوک توں والٹن روڈ تک جاندی اے۔
ایس گل نال مینوں شیر شاہ سوری یاد آندا اے، جس نے پنج سال توں وی گھٹ عرصے وچ ہزاراں کلومیٹر لمبی جی ٹی روڈ بنا دتی سی، نال سرائیں، کنویں تے درخت وی لگوائے سن۔
🔸 جیہڑی تصویر نال لگی اے، اوہ اوہ تصوراتی خاکہ اے جو شروعات وچ دکھایا گیا سی کہ پنج سال بعد ایہہ علاقہ نواں جدید شہر لگے گا، آسمان نوں چھُندیاں عمارتاں نال۔ ہُن ہر کوئی جا کے خود دیکھ سکدا اے کہ دعوے تے حقیقت وچ کِنّا فرق اے۔
باقی گل اگلی قسط وچ
