قسط 1: سينٽرل بزنس ڊسٽرڪٽ يعني سي بي ڊي گلبَرگ لاهور کي 26 فيبروري 2026 تي پنج سال مڪمل ٿي ويا۔

هن پنجن سالن دوران هي منصوبو پنهنجي اصل وژن جي مقابلي ۾ اڄ ڪٿي بيٺو آهي؟

ڇا هن منصوبي جي تعمير جي رفتار ساڳي رهي، جيڪا شروعات ۾ واعدو ڪئي وئي هئي؟

ڇا سيڙپڪارن شروع ۾ جيڪو اعتماد هن پراجيڪٽ تي ظاهر ڪيو، اهو واقعي حقيقي ۽ پائيدار هو يا ان کي صرف هڪ marketing gimmick يعني تشهيري حربو سمجهيو وڃي؟

ڇا هي پراجيڪٽ ساڳئي ٿيم مطابق تعمير ٿي رهيو آهي، جنهن جي منظرڪشي لانچنگ وقت ڪئي وئي هئي؟ جن سئو اسڪائي اسڪريپرز ۽ هاءِ رائز عمارتن جي تعمير جو اعلان ڪيو ويو هو، ڇا انهن تي ساڳي رفتار سان ڪم ٿي رهيو آهي؟

سي بي ڊي جي افتتاح وقت منصوبي جي ماليت لڳ ڀڳ 3 هزار 5 سئو ارب رپيا ٻڌائي وئي هئي۔ ٻڌايو وڃي ته هينئر تائين حقيقت ۾ ڪيتري سيڙپڪاري آئي آهي، ۽ منصوبو ان مالي دعويٰ جي ڪيتري ويجهو پهتو آهي؟

اچو ته هن پراجيڪٽ جو تفصيلي جائزو وٺڻ لاءِ ان کي ٽن بنيادي اسٽرٽيجڪ ادوارن يعني Strategic Phases ۾ ورهايون، ته جيئن اداري جي وژن يعني Vision، مارڪيٽ جي ردعمل يعني Market Response ۽ اڄ تائين جي ڪارڪردگي يعني Performance to Date جو الڳ الڳ تجزيو ڪري سگهجي۔

هن جائزي ۾ اسين انهن ٽنهي ادوارن کي الڳ الڳ سمجهنداسين، هر دور ۾ ڪيل واعدن ۽ حاصل ڪيل عملي نتيجن کي پنهنجن پڙهندڙن آڏو واضح انداز ۾ پيش ڪنداسين۔

اچو ته هاڻي پهرين دور ڏانهن وڌون۔

4 فيبروري 2021 تي پنجاب حڪومت، جڏهن صوبي ۾ پاڪستان تحريڪ انصاف جي حڪومت ۽ وزير اعليٰ سردار عثمان بزدار هئا، لاهور سينٽرل بزنس ڊسٽرڪٽ ڊولپمينٽ اٿارٽي يعني LCBDDA جو آرڊيننس جاري ڪيو۔ انتهائي جلدي ۾ اٿارٽي قائم ڪئي وئي ۽ ٺيڪ 22 ڏينهن بعد، 26 فيبروري 2021 تي، گلبَرگ لاهور ۾ والٽن ايئرپورٽ جي هيٺ استعمال ٿيندڙ زميني رقبي تي هن اٿارٽي جي پهرين وڏي منصوبي سينٽرل بزنس ڊسٽرڪٽ لاهور جو باضابطه افتتاح اُن وقت جي وزيراعظم عمران خان ڪيو۔

سنگ بنياد جي هن تقريب ۾ وزيراعظم عمران خان سينٽرل بزنس ڊسٽرڪٽ کي پاڪستان جي معيشت لاءِ هڪ “گيم چينجر” منصوبو قرار ڏنو۔ سرڪاري اندازن موجب چيو ويو ته هي منصوبو ڊگهي مدي ۾ لڳ ڀڳ 3.5 ٽريلين رپين يعني تقريباً 3,500 ارب رپين جي معاشي سرگرمي پيدا ڪري سگهي ٿو۔ شروعاتي مرحلي بابت ٻڌايو ويو ته پهرين فيز ۾ لڳ ڀڳ 1,300 ارب رپين جي ڪمرشل سرگرمي متوقع آهي ۽ ان مان وفاقي حڪومت کي لڳ ڀڳ 250 ارب رپيا ٽيڪس جي مد ۾ حاصل ٿيندا۔

وزيراعظم عمران خان جڏهن افتتاح جي موقعي تي هن پراجيڪٽ جي economic impact جو هن انداز ۾ ذڪر ڪيو ته ميڊيا ۽ سيڙپڪار ان کي سنجيدگي سان ورتو، ۽ اهو تاثر پيدا ٿيو ته هي منصوبو صرف لاهور نه پر سڄي پنجاب جي معاشي صورت حال بدلائي سگهي ٿو۔ انهي mindset تحت اٿارٽي جو دائرو اختيار لاهور تائين محدود رکڻ بدران سڄي پنجاب تائين وڌائڻ جو فيصلو ڪيو ويو۔

24 آگسٽ 2022 تي پنجاب اسيمبلي هڪ ترميمي بل منظور ڪيو، جنهن ذريعي اٿارٽي کي صوبي ڀر تائين توسيع ڏني وئي، ۽ اها ترميم 14 سيپٽمبر 2022 تي پنجاب گزيٽ ۾ شايع ٿي۔ ان مرحلي تي ان جو نئون نالو پنجاب سينٽرل بزنس ڊسٽرڪٽ ڊولپمينٽ اٿارٽي يعني سي بي ڊي ڊي اي رکيو ويو۔

(جاري آهي، باقي ايندڙ قسط ۾)
تحرير: سيد شايان